KASHIFAAD: Burburin xoogan oo ku socota wasaarada arrimaha dibedda Somalia + Kaalinta Fowsiya

December 13, 2012 12:01 AM10 commentsViews: 12

Sidii Dawladdii Madaxweyne Maxamed Siyaad Barre u dhacdey, Wasaaradda Arrimaha Dibedda ee Somalia waxey aheyd Wasaaradda ugu ceymo fiican sababtuna waxey aheyd waxaa jirey diplomasiyiin fara badan oo si fiican u mathala Dawladda Somalia danaheeda caalamiga ah.

Maadaama safiiro badan oo Somali ah ay muddo dheer sii joogeen dalalkii ay ka shaqeynayeen, safiiradaas waxey kasbadeen kalsoonida dalalkii ay safiirka ka ahaayeen; sida safiirka Kuwait, safiirka Saudi Arabia iyo safiirka Masar. Dhanka kale waxaa jira safiiro dayacey dantii iyo hantidii dalku lahaa; qaar safiiradda ka mid ah ayaa guryihii dawladda iibsadey; qaar kalena waxey ka kireysteen ururo dhaqan-xun; qaar kale waxey iibsadeen taargooyinkii baabuurta diploomasiga ah ee Somalia oo waxaa dad ajnabi ah ku wataan dalalka ay safiirka ka yihiin; qaar kalena waxey safaaraddii ka dhigteen shirkad ay iska leeyihiin oo kale.

Isku soo duub, dhib kasta oo safaaradaha ka jirta, waxaa badnaa safiiro si hufan oo wadaninimo leh u gudan jirey shaqadooda, una difaaci jirey danaha ummadda Somaliyeed. Taasna waxey dhalisey in Somalia sii ahaatey dawlad ka muuqata maxfalada caalamiga ah.

Maamuladii soo marey Somalia tan iyo intii dawladdii Madaxweyne Maxamed Siyad Barre ka danbeysey, waxey fahmeen qiimiga ay leeyihiin safiirada Somalia, waxeyna ka xishoodeen iney bedelaan ama wax dhib ah u geystaan; ayagoon wax dhaqaale ah uheyn, balse aan xittaa mushaar siin 22-dii sano oo la soo dhaafey.

Dawladda Madaxweyne Hassan Shekh waxey Wasiirka Arrimaha Dibedda u magacawdey Haweeney Somaliyeed oo aan wax khibrad ah u laheyn siyaasadda arrimaha dibedda. Haweeneydaan taariikhdeeda maqaalka labaad ayaan si tafaftiran uga soo sheekeyn doonaa waayo waxey nala degeneyd LONDON.

Wasiiraddu waxey hadiiba bilawdey iney faraha la gasho dhammaan safaaradaha, waxey amar ku bixisey in dhammaan in ka badan 300 oo diplomaasi ay soo galaan Xamar; waxey amartey in dhammaan safaaradaha la soo xiro; waxey sameysey guddi uu madax u yahey Safiir Yusuf Dheeg oo ah nin Somaliland u adeega oo ka shaqeeya baa’bi’inta Somalia. Yusuf Dheeg waxaa u qorsheysan inuu dhammaan safiirada iyo qunsuliyadaha wax-ku-oolka-ah ka takhaluso oo uu ku bedelo dad aan khibrad laheyn si siyaasadda Somalia u dhammaato oo dhinicii kaliya oo u noolaa Somalia laga tirtiro.

Yusuf Dheeg iyo Wasiiraddu waxey heshiis ku yihiin sidii loogu adeegi lahaa Somaliland. Muddo aan fogeyn ka hor waxey Wasiiraddu u tartameysey Madaxtinimada Somaliland. Waxaa la yaab leh sababta loogu dhiibey iney hogaamiso siyaasadda Somalia.

Shirkii dawladaha Islaamka oo ka dhacey Djibouti (Jabuuti) waxaan kala kulmey dhawr masuul oo Carab ah, waxeyna iweydiiyeen Somalia raggii miyaa ka dhamaadey? Sidee qof dumar ah uga dhigteen Wasiirka Arrimaha Dibedda? Miyeydaan ogeyn in dhammaan dawladaha Islamku ay arrintaas ka xumaadeen? Xaggeese u dirsaneysaan waayo wasiir muslim ah oo la kulmaya ma leh?

Waxaa Xamar ka bilawdey qorshe lagu tirtirayo wixii wanaag ahaa oo ku harey safaaradaha Somalia oo dhan. Mashaakilka Somalia ka jira oo farihii ka batey awgeed, Madaxweynaha Somalia arrintaani waa ka hoos baxdey.

Madaxweynaha Somalia waxaan ku baraarujineynaa inuu si fiican ula socdo qorshaha lagu maleegayo sidii loo tirtiri lahaa Wasaaradda Arrimaha Dibedda ee Somalia iyo diploomaasiyiinta khibradda dheer u leh.

Ugu danbeyntii, in ka badan 74 diploomaasi ayaa waxey la heshiiyeen lawyers caalami ah oo xuquuqda diploomaasiyiinta caawiya, waxeyna ka codsadeen iney xuquuqdooda ka daafacaan dawladda Somalia. Diploomaasiyiintu waxey ku doodayaan:

1- In aan mushaar la siin 21 sano oo la soo dhaafey;

2- In aan la siin kharashaad kale oo fara badan oo ay xaq u lahaayeen;

3- In lagu amrey iney Xamar soo galaan ayadoon loo heyn hooy nabad ah oo ay degaan, nabadgelyadooduna khatar galeyso;

4- In lagu talo jiro in shaqooyinka laga qaado, xaq la’aan la ruqseeyo.

Haddaba haddii uusan Madaxweynuhu arrintaan si fiican wax uga qaban waxaa dhici karta in uu ku dhaco hog loogu talo galey dawladdiisa.

Adduunka oo dhan waligeed kama dhicin in hal mar la soo wada xereeyo dhammaan diploomaasiyiinta dalka u wada shaqeysa. Taasin waxey kuu caddeyneysaa qorshaha lagu cirib tirayo siyaasadda arrimaha dibedda ee Somalia oo ay ka danbeeyaan Wasiiradda iyo Yusuf Dheeg.

Qoraalkeyga labaad waxaan ku soo qaadi doonaa taariikhda Wasiiradda iyo famiilkeeda, khaas ahaan aabaheed. Sidoo kale, waxaan si fiican uga soo faaloon doonaa mudadii ay LONDON ku nooleyd.

Ugu danbeyntii, diplomacy kasta oo Somali ah oo dhib ka tirsanaya Dawladda Somalia, waxaan ku guubaabinayaa inuu emailkaan igala soo xiriiro, asagoo si detailed ah usoo qoraya dhibta uu tirsanayo; oo ka bixinaya FACTS cad oo la taaban karo. Waxaan u gudbineynaa urur lawyers ah oo caalami ah oo lacag la’aan arrintooda ugu dacwoonaya. Sidoo kale waxaan ka digeynaa in aan wax BEEN ah naloo soo qorin waayo diplomaasigii dacwad been ah soo qora asaga ayaa dacwadu ku soo noqoneysaa.

Ahmed Warsame

LONDON, United Kingdom

10 Comments

  • Asalaama calaykum hadaan wax yar oo rayi ah kadhiibto arintaan waxaan dhihilahaa inay wab sada qoraan wixii wanaaga . Waxaan xasuusinayaa ina labadalay waxkasta oo u soo shaqee yay Dowlahii haore marka yuu nin jeclaysi ni qaadin. KA war suga waxa cusub kuna darsana inaad umada wnaaga fartaa

  • waxaan lee yahay Ilaahow haa iyo maya meel hanooha wada yeersiin, bogga caasimada waxuu ahaa taageeraha ugu wayn xagga Dowlalada ama wasaarada arimaha dibada,
    Saaxiibow soo mafiicneen in aad wax ka sheegtid ragga iib saday dhismayaashii safaaradaha, kuwa ijaartay Taargooyinka CD.
    Ligii dowladii Kacaanka: 1975 waxaa loo yeeray dibloomaasiyiinta oo dhan markaasaa waliba xalane lageeyey oo orod iyo cb loogu daray, ujeedadu waxay aheed in loo tababaro siyaadada iyo hogaanga cusub iyo in ladar dargaliyo Jiritaanka ,sharafta iyo u adeegida umada Soomaaliyeed, Ilaa iyo hadda wax khalad ah kuma hayno wasiiradda arimaha dibadda,
    Waxii mustaqbal ah Ilaahay baa og oo qurra.
    Yaaska

    • Yaaska, Ninkaan waxaan soo qoray waxaa suurowdo in uu dhashay 1991 waxii ka dambeeyay. Taariikhda aad ka hadleysid wali ma uuna soo aqrisanin.

      Qoraalkaan waa wax laga laboodo. Waxaa iskuugu jiro isku dir, iska horkeen, xaasidnimo, maseer, wax garasho fog la’aan, fudeed iyo hubsiimo la’aan.

  • jamaad2013@hotmail.com

    asc hadaan figradeyda ka diibto runtii ma habboona in marka horaba in qof dumar ah loo magacaabo wasiirka arimaha dibada midaa anigu waan ku dhaliilayaa mdxweyne xasan waayo diinteena ma ogola marka waxaan oran lahaa horta midaa ha ka noqdo madaxweynaha oo ha ku bedelo nin mawadin ah oo aan aheyn reer soomaaliland, waayo waan wada ogsoonaha in ay gooni isu taagtey somaliland.mana doonaayaan in ay dib ugu soo laabtaan soomaliya. inkastoo ayna habbooneyn in soomali kala go,odo waayo waanu isu baahanahay runtii . wasiirka arimaha dibadd waa muhiin hadaba waxaan warkeyga ku soo gaabinayaa wasiirka arimaha dibadda ku bedel nin reer koofur ah fadlan , MAHADSANID.

  • ASC, aniga waxay ila tahay in dhibatada ugu weyn ee heysata arimaha DIBADA ee soomaaliya ay tahay WARBAAHINTA soomaaliyeed oo intooda badan lahayn wax wadaniyad ah iyo khibrad toona, iyagoo buunbuuniya waxyalaha aan u wanagsanen sharafta dalkooda, sida khilaafaadka, sida kuwan dhaleeceenaya iyadoo aanba lagaarin xili wax la dhaleeceeyo, waxaan leeyahay anigoo kamid ah dadka webkan ku xiran in aad dhinaca positive ah wax ka eegtaan mar waliba.

  • inkastoo aana taagersaneen gabartaan hadana waxaan u arkaa qoraalkaan in uu ka yimid dad dhiig miitata ah oo soomaaliya safaaradaheeda ku shaqeysan jiray burburkii oo aan rabin in lga qaado xoolaha qaranka. waxaan u sheegayaa kuwa safaaradaha jooga kuwa kubada cagta heysta kuwa dekadaha berbera bosaso iyo kismayo heysta kuwa maraakiibta yemen ku heysta kuligiin waan idiin soo soconaa. somalia soomaali oodhan ayaa leh. guul

  • asc war soomaaliyey wax wanaagsan ku hadla ama iska aamusa wallee nin xil qaaday eed qaad

  • asc bahda casimada salan qiimo badan ayaan hawada idin soo marinayaa salan kadib saxafiga maqaalkan qoray waxan leyahay dacayada raqiiska ah ka dhaaf hooyada somaliyeed oo xilka qaran umada u haysa waxad maqaalo kadiyarisaa raga safaradaha katay iyo kuwii hantida qaranka kireestay fowziyana waa qof aqoon iyo wayo aragnimo u leh xilka loo igmaday tankale maqaalkaga waxa kuqoran fowziyo abaheedna tariikhdiisa wan idin hayaa fowziyo aabaheed anaga hadan nahay umada somaliyeed xil nooma hayo wa oday somaliyeed tariikhdiisana mid adiga shaqadada ah mahan tankale waxan fahmi wayay waxad kala jedo fowziyo wan naqaan london bey nala dganeed hadey london kula daganeed taas ceeb mahan howsha ay heysana waba ay ku cusubtahay kormad wax kasheekeesaa war xishood oo waxyabaha wan wanaagsan umada usoo bandhig hadan nahay somalina warbaahinta ayaan kadhiman beel eege somaliyeeyninkaan warbixintiisa inta qaladaadka ah ii ka muuqda dowlad sharaf leh ayaa iminka noo dhalatay kan waa inaynu taakeernaa caasimadana waxaan leyahay umada wanaaga fara masuuliyiintana daacayada raqiiska ka dhaafa

  • Dadka oranaya yaan gabar xil loodhiibinoow 22 sano raggii wax keeni waaye wax aan dagaal aheeun iyo misuq maasuq iyo dhac hanti doowladeed lagama dhaxlin marka bal aanu ku eegno gabdhaha markaan anigu waxaan aaminsanahay in gabdhuhu waddanisanyihiin ragga ugana beerjilicsan yihiin dadka iyo dalka marka walaalayaa aanu deeyno gabdhaha.
    Maxamed

  • Abdurahman Hagibano

    ASC Anigu ra’yigaygi horrey ayaan u dhiibtay ka hor inta an la magacaabin GOLAHA WASIIRADU, ciddi loo magacaabi lahaayayna waa an u sheegay, waxa haboon websidka CAASIMADA in uu u gubiyo RA’YIGAYGU DAWLADDA…. hadii kale waa HAL BACAAD KU
    LIS. Wabillahi toufiiq

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Trackbacks