Idaacadda Shabelle: Dagaal oogaha kaliya ee ku haray Muqdisho.

November 24, 2012 4:50 AM6 commentsViews: 206

Idaacadda Shabeelle oo ka mid ah idaacadaha sida weyn looga dhageesto magaalada Muqdisho ee caasimada Soomaaliya , ayaa waxay noqotay idaacad weerrar ku qaada hadba qofka ay wax ka weyso ama aan dhaqaale siinin.

Idaacadda Shabelle ayaa la dhisay lixdii bishii May sannadkii 2003-dii, Idaacadda waxa markii hore lagu dhisay magaalada Marka ee xarunta gobalka Shabeellaha Hoose.

Idaacada waxa markii horre lahaa milkiilaha Hoyga Xamar oo ah iskuul weyn oo ku yaalla agagaarka KM4 ee magaalada Muqdisho.

Inta aan xamar loo soo wareejin sannadkii 2003-dii Idaacadda Shabelle magaalada Muqdisho, ayaa waxa uu khilaaf soo dhexgalay milkiilaha Idaacadda iyo walaalkii Cabdi Maalik oo hadda ah ninka iskale Idaacadda.

Khilaafkaas ayaa la sheegay in uu dhaliyay gacan ka hadal, taasoo markii dambe odayaal ka soo jeeda beesha labada nin ay kulan u qabteen labada nin, taasoo markii dambe milkiilihii hore lagu qanciyay in uu soo wareejiyo Idaacadda uu u siidaayo walaalkiis.

Wariye ka soo shaqeeyay Shabelle oo hadda ku sugan waddamada Yurub ayaa ii sheegay in Cabdi Maalik uu Idaacadda ku sameeyay markii uu la wareegay isbadal, waxa uu Idaacadda ka bilaabay sheeko la oran jiray “Maliibaanayaasha Lagu Liibay” taasoo markaas looga hadlaayay hoggaamiyaashii dagaalka ee ku sugnaa dalka iyo ciidanka u dagaalamayay xilligaas oo lagu tusaaleenaayay sida loogu shaqeesto.

Sidee loola dhaqmaa shaqaalaha idaacada Shabelle:

C/maalik waa milkiilaha idaacada, qaar badan oo kamid ah wariyayaashii kasoo shaqeeyay waxay ku eedeeyaan inuu yahay nin aan si wanaagsan ula dhaqmin shaqaalaha idaacada, waxaa kaloo lagu eedeeyaa inuu yahay nin aad ugacan adag islmarkaasna xaqa wariyayaasha ama gunadooda aan si toos ah usiin.

Dhacdo layaab leh oo ku kacay C/maalik ayaa waxay ahayd kadib markii mid ka mid ah weriyayaasha Idaacadda ka shaqeyn jiray ay mar gacanta kajabtay iyadoo kasoo daganeysa Jaranjarada idaacada.

Wariyayaashii markaas idaacada joogay ayaa isla gartay ineey utagaan milkiilaha islamarkaasna usheegaan dhibka soo gaaray  Weriyaha si wax looga qabto loona dabiibo.

C/maalik, waa milkiilaha idaacada Shabellee markii loo shegay arinkaan waxa uu ku jawaabay ineeysan isaga ujabin ee ay iyada iskeed ujabtay wax shuqul ahna uusan ku laheen taasoo ay aad ula yaabeen shaqaalihii kale ee idaacada, kadibna weriyihi way isaga tagtay idaacadda.

Idaacada Shabelle waxay soo martay waqtiyo kala duwan, waxaa jirtay in dhowr mar la xiray qaasatan doowladii C/laahi Yuusuf, waxaana markaas ay toosh weyn kadaba qaadatay madaxdii doowladaas gaar ahaan duqii magaalada Muqdisho allaha unaxariistee Maxamed Cumar Xabeeb.

Waqtigaas dadka magaalada Muqdisho ku nool 90% waxay kasoo horjeedeen doowladii C/laahi yuusuf oo markaaas wadatay ciidamadii Itoobiya, taas ayaana keentay in Shabelle ay ka faa’iideeysato kasbatana kalsoonida shacabka.

Idaacada Shabelle waxay dhanka afka iyo dacaayada ku taageeri jirtay kooxaha muqaawamada ee dagaalka kula jiray doowladii C/laahi yuusuf iyo ciidamada Itoobiya.

Kadib markii ay dhacday doowladaas Ciidamadii itoobiyana wadanka isaga baxeen, waxaa magaalada Muqdisho inteeda badan gacanta ku dhigay Al-shabaab, waxaana markaas Jabuuti lagu soo dhisay doowladii KMG ahayd madaxdana uu ka ahaa Shiikh Shariif.

Mar hadii ay ciidamada Itoobiya wadanka isaga baxeen wadankana uu madax ka noqday nin kamid ahaa kooxaha muqaawamada islamarkaasna lixdii bilood hogaaminayay kacaankii maxkamadaha Islaamiga ayaa waxaa laysla gartay in laga shaqeeyo dhanka nabadda dagaaladana lajoojiyo.

Shabaab ayaa markaas si cad uga horyimid doowlada uu hogaminayay Shiikh Shariif waxayna ku xukmiyen ineey lamid tahay doowladii kahoreesay islamarkaasna ay ula dagaalamayaan sidii ay tii hore ula dagaalameen.

Agaasimayaashii idaacadaha Muqdisho ayaa ku heshiiyay inaan la buun buunin dagaalada ay Al-shabab ka gaystaan magaalada, waxaa arintaas darted udhintay oo god ugalay wariyayaal magic iyo sumcadba ku lahaa bulshada sida agaasimihii idaacada Honr Afrik Saciid Tahliil, agaasimihii Shabelle Mukhtaar Mohamed Hiraabe.

Wixii intaas ka danbeeyay waxaa magaalada inteeda badan la wareegay Al-shabaab oo iyaga ka tabar roonaaday barigaas ciidamadii doowlada oo markaas badanaa lagu harqiyay lacag iyo laaluush kuwaasoo Shabaab ka gatay dhul iyo degmooyin badan.

Al-shabab waxay idaacadaha Muqdisho barigaas kusoo rogeen amaro aad u adkaa sida inaan Hees iyo Music lasoo dayn Karin xitaa Astaamaha iidhehyada ayaa lamamnuucay, sidoo kale waxaa idaacadaha lagu qasbay ineey Al-shabaab ugu yeeraan halkudhiga (Xarakada mujaahidiinta Al-shabaab).

Wixii ay idaacadaha Muqdisho Ashuun ku adimaan mar marka qaarna ladilo wariyihii ladoono ayaa idaacada Shabelle goor habeen ah waxay ka guurtay xaruuntii bakaaraha iyadoona dagtay markaas dhismo kuyaal garoonka diyaaradaha Aadan Cade, waxaana islamaalinkii dib loo soo galiyay hawada ay bilaawday tabinta heesaha iyo Musica.

Kasokoow awooda Alle Shabelle waxaa magangalyo siiyay maamulkii G/banaadir oo uu madaxda ka ahaa Tarsan, hadii loo cadaadin laha sida Shabaab uma suurta gasheen ineey hawada soo galaan ama qofkeey doonaan daba dhigtaan.

Idaacada Shabelee ayaa waxaa aad loogu yaqaan wararka ku dhisan dagaalada iyo colaadaha, wararkeeda 80% ma ahan warar ku salaysan Nabadda iyo dib u dhiska dalka ee waa warar laga fiiriyo dhanka balaayada iyo colaadaha.

Waa idaacad ku shaqeeysa laaluush iyo qaab qabiil, tusaale ahaan waxaa kaaga filan marka ay laba maalin tooshka ka daba qaataan siyaasi oo ay warar lidi ku ah sii daayaan hadana laba maalin kadib waxaad arkee iyadoo warar wanaagsan iyo buun buunin usameeyneso taasina waxay kadhigantahay {Afka ii buuxii hadaadan ii buuxina Afkaygaa furan} taasna kama mid ahan anshaxa saxaafada.

Cabdi waal, waxa uu kamid ahaa hogaamiye kooxeedyadii dalka soo maray kuna soo caanbaxay dagaalkii loogu magic daray ladagaalanka Argagixisada xiligaasoo wadanka ay kahana qaadeeen maxkamadaha islaamiga.

C/waal waa agaasimaha hadda ee idaacada Shabelle, waxaa layaab leh in mararka qaar idaacada Shabelle aad kamaqasho ereyo ay kamid yihiin {Siyasiga caanka ah ee C/waal} tan isweydiinta mudan ayaa marka ah waxa C/waal kadhigay siyaasi Tarsana kadhigay tuug.

C/waal waxa uu kamid ahaa hogaamiye kooxeedyadii soo kadeeday bulshada reer Muqdisho hadana waa agaasimaha idaacada waana siyaasi can sida aan Shabelle kamaqalno, halka duqa magaalada Muqdishana ay wararkooda oodhan kusoo qaataan iyagoo weeraraya kuna tilmaamaya nin lunsaday lacag farabadan iyo inuu boobay dhul doowladeed.

In badan oo bulshada kamid ah way dareemi karaan in idaacada shabelle ay tahay idaacad shaqsi islamarkaasna ku shaqeeysa rabitaan shaqsi iyo mid qabiil.

W/Q: Guuleed Axmed Guuleed

London, UK

Afeef: Aragtida qoraalkan waxa ay ku gaar tahay qoraaga ku saxiixan.

VIDEO NEWS


Source: Fubo

6 Comments

  • dhamaan tiin waxaad tihiin dad qabiil ku shaqeeya c/waal iyo tarsan kalama roona waa is ku mid waayoo tarsan yaa siiyay xaqse ma,uleeyahay in uu weligii ahaado gudoomiye g/banaadir taas xaqmaahan ee waa bililiqo iyo gurbaankaa walaal kay ii hayaa iyo musuq maasuq/ qabiil aan geed loogu soo ganban/ wixii ay abuurtaan ayayse helayaan oo waa la xisaabin doonaa maalin , in kenya ay dadka somaliyeed qaarna disho qaarna sida ari gadana waxaa u sababa
    cadaalad darada xasan Damul -jadiid iyo tarsan mida ay hayaan waayoo somalida waxay tiraah xalaalbaa xalaal dhasha 4 guri ee muqdisho ayuu cadaalad daro ku hayaa ee maayagaa u keeda dad iyo dal kale toona c/waal waaba wadani hadii ku waas loo fiirsho ninkii yiri kenyatigii somalida laayay Raali ka ahaada xabaDIHII AAD KU QASAARISEEN RAYIDKII SOMALIDA EE ISLII iyogaarisa xabada ridid ayaad ku daasheene raali noqda nin kii yiri hadana raba in uu yiraahdo waxaan ahay mas,uulwaa shheex la,aan iyo sharaf daro weyn aduunkana ruuxaas oo kale waa iscasilaa waayoo waa ceeboobay ,kanse ceeb magarto ee waa sootaagan yahay weli maqaal kaan hala hor dhigo goofka waaa waxan dhicin weli geed waxa uu sameeyay ,,,,,,,,

  • walaalkey tarsan iyo adigaba idinkama aqaano waalahey soomaaliyeed balse waxaan ognahay inuu tarasan inuu yahay qof wadankiisa ugu shaqeeyay si aan hagar laheyn taasan waxaa dhihi karnaa jaga daas uu maanta haayo iska dhaaf ee waa inlagala tashtaa asaga wax kasto. sababto ah waxa uu jacel yahay horumarka dalkiisa iyo dadkiisaba nin qabiilna maaha waan wada ognahay mana ah nin ku takri fala awoodiisa oo si qadan u istimaala .taas oo eey kuu cadeysay markii uu dacweeyay mid kamida idaacadaha. hadalkeyga waxaan kusoo gaba gabeynayaa XOOLAHABA SUMADAA LAGU BAADI SOOCAA DADNA WEEDHA SUGAN IYO SOWRACA TILMAANTAA LAGU KALA SIFEEYAA

  • waan ku raacsanahay wariyahay warbixinta uu qoray waayo shabelle waa dal dumis mana tebiso war umada farxad gelinaya lkn waxaan rajeynayaa in uu sharcigu qabto oo albaabada loo laabo in sha’allah

  • isma dhaanto iyo dhaqood

    Weriyaha warkan qoray iyo tifaftiraha webkan iyo dhamaan inta badan saxaafada sanadkan waxay ku shaqeeyaan nidaam daro iyo laaluush. taasina ma ahan mid dadka ka qarsoon tusaalena uma baahna.
    sababtuna waxay tahay waxaad sheegaysaa in cabdiwaaxid yahay nin dhaqan xun, cabdiwaalna yahay agaasimaha idaacada caan baxday sida aad sheegtay ee shabeele, misana waxaad qiraysaa in ay tahay idaacad shaqsi leeyahay wuxuu doonana ka sameeyo weliba waxaad sheegaysaa hadba in uu ka yeelo siduuu doono.
    intaas kadib maxaa sababay in aad tiraah dano qabiil ayey ku shaqaydaa. waa qalad arinkaasi
    Shabeele waa idaacad ka mid ah idaacadaha sharcidarada ah ee dalka ka jira waxayna ku shaqaydaa rabitaankeeda shaqsi sida adiguba aad rabitaankaaga uga hadashay dhamaantiina sharciga ayaa la idin horgeydoonaa insha alaah qof walibana waa lagula xisaabtamaa wuxuu qoro, sheego ama uu sameeyo aduun ama aaqiro. ee intaan lagu xisaabin is xisaabi
    mahadsanidiin saxibayal

  • Soomaalida.. maya, maya Soomaalida yaanan dhihin, Soomaalida dhan ma wada ahan… Qaar badan oo ka mid ah Soomaalida oo qaar qabaa’ilka soomaaliyeed ka md ah ka dhashay oo nooc walba leh, siyaasi, aqoon yahan, weriye ku sheeg (weriyaha burburka ka dhashay), oday dhaqameed, haween iyo dhallinyaro ayaa jecel in burburka iyo colaadaha lagu sii jiro oo waxay huriyaan colaado hor leh waxaaba dhibaaya wax la yiraahdo nabad iyo horumar. Insha Allaah maalin ayaan la qaban doonaa aduunyada korkeda aakhirana Ilaaheey ayaa xisaabin doona.

  • Caasimada adiga meeqaa lagu siiye maanta, waa adiga amaanta dabada uqantee.
    shabeele kama du2wana idaacadaha kale.
    tarsan maxaa meesha kudhajiye haduusan wax kuheeysan ama aanaey wax jirin.
    wadankaan cidkasto oo xil qabato wax beey xadaa,

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Trackbacks