Caasimada Online | Isha Wararka Sugan http://caasimadda.com Fri, 06 Mar 2015 12:31:10 +0000 en-US hourly 1 http://wordpress.org/?v=4.1.1 Akhriso Madaxweynayaasha Jubba & Puntland oo Heshiis kala saxiixday http://caasimadda.com/akhriso-madaxweynayaasha-jubba-puntland-oo-heshiis-kala-saxiixday/ http://caasimadda.com/akhriso-madaxweynayaasha-jubba-puntland-oo-heshiis-kala-saxiixday/#comments Fri, 06 Mar 2015 12:27:57 +0000 http://caasimadda.com/?p=151977 Muqdisho (Caasimada Online)-Madaxweynaha Maamulka Puntland C/wali Maxamed Cali Gaas ayaa soo gabagabeeyay booqasho mudo 3 Cisho uu ku joogay Magaalada Kismaayo.

Wafdiga Madaxweynaha ayaa maanta ka ambabaxay Magaalada Kismaayo iyaga oo kusii jeeda Magaalada Garoowe, sida ay inoo xaqiijiyeen Mas’uul ka tirsan Juba.

Ka hor inta uusan C/weli Gaas ka dhoofin Magaalada Kismaayo, ayaa waxa uu halkaasi Heshiis dhowr qeyb ka kooban kula saxiixday Hogaamiyaha Maamulka Jubba Axmed Madoobe waxa uuna u qornaa Heshiiska sida tan:-
1

2

]]>
http://caasimadda.com/akhriso-madaxweynayaasha-jubba-puntland-oo-heshiis-kala-saxiixday/feed/ 0
Khilaaf soo kala dhexgalay Hogaanka sare ee Alshabaab & Cabsi lagaqabo.. http://caasimadda.com/khilaaf-soo-kala-dhexgalay-hogaanka-sare-ee-alshabaab/ http://caasimadda.com/khilaaf-soo-kala-dhexgalay-hogaanka-sare-ee-alshabaab/#comments Fri, 06 Mar 2015 11:41:33 +0000 http://caasimadda.com/?p=151974 Muqdisho (Caasimada Online)-Khilaaf xoogan ayaa waxa uu xiligaani ka dhextaagan yahay Hogaanka sare ee Maleeshiyada Alshabaab.

Khilaafka ayaa la tilmaamayaa inuu dhashay kadib markii Horjoogayaasha qaar ay soo jeediyeen in Kooxda lagu biiriyo Maleeshiyaadka Daacish ee ka dagaalanta Siriya iyo Ciraaq.

Ilo wareedyo katirsan Maleeshiyada ayaa sheegaya in garab uu Hogaaminayo Axmed Diiriye ”Abuu Cubeyda” oo ah Hogaamiyaha Shabaab ay doonayaan in ay la midoobaan Kooxda Daacish islamarkaana ay ka furtaan Ururka Al-qa’ida oo ay ka tirsan yihiin.

Arrintaasi ayaa waxaa kasoo horjeestay Saraakiil kale oo Shabaabka ka tirsan oo uu kamid yahay Mahad Karataay, waxa ayna kasoo horjeedan in lagu biiro Daacish.

Inta badan Saraakiisha Alshabaab ayaa Daacish ka aaminsan Koox aan sal iyo baar ku laheyn diinta Islaamka, marka loo eego sifooyinka ay ku dhaqayaan Bulshada.

Dhanka kale, Axmed Diiriye ayaa fakirkaani ku qarinaaya fashil ku imaaday Hogaankiisa, waxa uuna fashilkaasi ku qarinayaa in kooxda ay ku biirto Daacish.

Caasimada Online
Xafiiska Muqdisho
Caasimada@live.com

]]>
http://caasimadda.com/khilaaf-soo-kala-dhexgalay-hogaanka-sare-ee-alshabaab/feed/ 0
DF Somalia oo hal arrin la damacsan Milkiilayaasha Hoteelada Muqdisho http://caasimadda.com/df-somalia-oo-hal-arrin-la-damacsan-milkiilayaasha-hoteelada/ http://caasimadda.com/df-somalia-oo-hal-arrin-la-damacsan-milkiilayaasha-hoteelada/#comments Fri, 06 Mar 2015 10:50:24 +0000 http://caasimadda.com/?p=151972 Muqdisho (Caasimada Online)-Wararka naga soo gaarayo dhanka Laamaha Amaanka DF Somalia ayaa sheegaya inay wadaan qorsho lagu aruurinaayo Milkiilayaasha Hoteelada Muqdisho.

Sargaal ka tirsan Booliska DF Somalia, ayaa inoo xaqiijiyay inay jiraan Milkiilayaal lagu soo eedeeyay inay magan galiyaan Saraakiil ka tirsan Maleeshiyada Alshabaab oo magaalada Muqdisho u jooga indha indheyn.

Sargaalkani ayaa sheegay inay socdaan dadaalo lagu xaqiijinayo Milkiilayaasha Hoteelada oo badankooda xiriir dhow la leh Alshabaab, waana tankeentay in qorshaha lagu soo daro in la xiro Milkiilayaasha.

Dhanka kale, Laamaha amaanka ayaa aaminsan in Hoteelada Muqdisho badankood ay ka qeybqaatan qalqal galinta Amaanka Muqdisho, bacdamaa hoteelo badan lagu arkay Saraakiil alshabaab ah.

Caasimada Online
Xafiiska Muqdisho
Caasimada@live.com

]]>
http://caasimadda.com/df-somalia-oo-hal-arrin-la-damacsan-milkiilayaasha-hoteelada/feed/ 0
Cabsi ka taagan Magaalada Muqdisho http://caasimadda.com/cabsi-ka-taagan-magaalada-muqdisho/ http://caasimadda.com/cabsi-ka-taagan-magaalada-muqdisho/#comments Fri, 06 Mar 2015 10:28:21 +0000 http://caasimadda.com/?p=151970 Muqdisho (Caasimada Online)-Ciidamada Amaanka DF Somalia ayaa heegan la galiyay sida ay sheegtay Wasaaradda amniga ee xukuumadda Federaalka Somalia.

Heegankaan oo bilowday Xalay ayaan la sheegin waqtiga uu ku egyahay hase ahaatee waxaa la sheegay in Habeen iyo Maalin uu ka socon doono Magaalada Muqdisho.

Afhayeenka wasaarada amniga Maxamed Yuusuf Cismaan ayaa sheegay in feejignaanta ay timid kadib markii sida uu sheegay ay heleen xog ku saabsan mintidiinta Shabaab oo qorsheynaya falal argagixiso oo ay ku fuliyaan Muqdisho.

Maxamed Yuusuf Cismaan Afhayeenka oo hadalkiisa sii wata ayaa intaasi ku daray in marka laga soo tago heeganka ay dhinaca kale ciidamadu howlgallo dheeraad ah oo lagu xaqiijinayo amniga ka wadaan dhamaan xaafadaha iyo isgoysyada magaalada Muqdisho.

Dhanka kale, Isgoysyada iyo Wadooyinka muhiimka ah lagu arkayaa Ciidamo ka tirsan Hay’adda Nabad sugida iyo Booliska oo baaritaano ku sameynaya gaadiidka iyo Dadka.

Caasimada Online
Xafiiska Muqdisho
Caasimada@live.com

]]>
http://caasimadda.com/cabsi-ka-taagan-magaalada-muqdisho/feed/ 0
Faarax Cabdulqaadir oo la filayo in loo magacaabo xil cusub oo lama filaan ah http://caasimadda.com/faarax-cabdulqaadir-oo-la-filayo-in-loo-magacaabo-xil-cusub-oo-lama-filaan-ah/ http://caasimadda.com/faarax-cabdulqaadir-oo-la-filayo-in-loo-magacaabo-xil-cusub-oo-lama-filaan-ah/#comments Fri, 06 Mar 2015 05:01:04 +0000 http://caasimadda.com/?p=151938 Muqdisho (Caasimada Online) – Wararka ku dhow aqalka Villa Somalia ayaa sheegaya in la filayo maalmaha soo socda taliyaha ciidamada nabad sugidda Dowladda Federaalka loo soo magacaabo Farax Shiikh Cabdulqaadir oo horey u ahaan jirey wasiirka cadaaladda iyo dastuurka ee Dowladda Federaalka ah.

Farax Shiikh Cabdulqaadir oo barlamanka Somalia diidey in golaha wasiirrada ee xukuumadda Cumar Cabdirashid lagu soo daro ayaa sida la rumeysan yahay awood siyaasdeed ku leh xafiiska Madaxweynaha Xasan Sheekh Maxamuud.

Magacaabistaan oo la filayo in dhowaan lagu dhawaaqo ayaa imaaneysa kadib markii malmihii ugu dambeeyey soo baxayeen warar sheegaya in xiriirka u dhexeeya Madaxweynaha iyo Farax Shiikh Cabdulqaadir uu xumaadey.

Dhinaca kale waxaa la filayaa in dhowaan la magacaabo taliyaha ciidamada booliska Dowladda Federaalka iyadoo la saadaalinayo in xilkaas uu qabto mid kamid ah wasiirradii horey xilalka uga waayey xukuumadda Cumar Cabdirashid.

Wasiirkii hore ee Cadaaladda iyo Dasturka Farax Cabdulqaadir oo gabi ahaanba aan laheyn khibrad dhinaca nabad sugidda ah ayaa magacabistiisu imaaneysaa xilli kooxda Al-shabaab weerarro khatar ah ka geysaneyso goobaha dadku isugu yimaado.

Xilka taliyaha ciidamada nabad sugidda Somalia waxaa horey u soo qabtey Cabdulahi Sanbaloshe balse waxaa laga eryey kadib markii khilaaf soo kala dhex galey xukuumaddii hore ee Ra’isal Wasaare Cabdiweli Sheekh Axmed.

Caasimada Online
Xafiiska Muqdisho
Caasimada@live.com

]]>
http://caasimadda.com/faarax-cabdulqaadir-oo-la-filayo-in-loo-magacaabo-xil-cusub-oo-lama-filaan-ah/feed/ 0
Aqriso liiska magacayada saraakiisha loo xiray inay fududeeyeen qaraxii SYL http://caasimadda.com/akhriso-liiska-saraakiisha-loo-xiray-qaraxii-syl/ http://caasimadda.com/akhriso-liiska-saraakiisha-loo-xiray-qaraxii-syl/#comments Fri, 06 Mar 2015 03:30:46 +0000 http://caasimadda.com/?p=151961 Muqdisho (Caasimada Online) – Shabakada Caasimada Online oo dadaal dheer ku bixisay helista Liisaska Saraakiisha Nabadsugida iyo Booliska laga xiray, ayaa waxaa ka dhex muuqday Gaashaanlayaal iyo Saraakiil kale oo iyagu la rumeysan yahay inay la socdeen Qaraxii ka dhacay S.Y.L.

Saraakiil ka tirsan Booliska gobolka Banaadir ayaa u sheegay Caasimada Online in sababta xariga saraakiishu tahay inay ku lug lahaayeen qaraxa ama ay wax ka ogaayeen.

Waxa uu tilmaamay in Qaraxaasi loo qabtay Saraakiisha, islamarkaana lagu eedeeyay inay la socdeen Qaraxa, kadib markii waxyar ka hor ay dayaceen Amaanka Xarunta.

Saraakiisha la xiray waxa ay isugu jiraan gaashaanlayaal sare, kuwo dhexe iyo xiddiglayaal, waxa kamid ah

1. Gaashaanle sare Cali Shiinon oo ah taliyaha qaybta bari ee ciidanka booliiska ee gobolka Banaadir,

2. Gaashaanle sare Maxamed Ismaaciil, taliyaha qaybta Waliyow cadde

3. Gaashaanle dhexe Maxamed Daahir, taliyihii hore ee saldhigga Hodan

4. Laba xiddigle C/fitaax Aadan “Biit”

5. Iyo saddex askari oo kale

Saraakiisha xiran waa madaxdii iyo ciidankii shaqada, maalinta uu qaraxu dhacay gaar ahaana booliska iyo Nabadsugidda ee dagmooyinka Hodan , Waaberi iyo Wardhiigley.

Dhanka kale, Saraakisha la xiray ayaa waxa ku jiraan 2 Sargaal oo katirsan Ciidamada ilaalada Wadooyinka ee Tiraafikada.

Caasimada Online
Xafiiska Muqdisho
Caasimada@live.com

]]>
http://caasimadda.com/akhriso-liiska-saraakiisha-loo-xiray-qaraxii-syl/feed/ 0
Xog: Puntland oo qoondo lacageed ka rabta dekadda magaalada KISMAAYO http://caasimadda.com/xog-puntland-oo-qoondo-lacageed-ka-dooneysa-dekadda-magaalada-kismaayo/ http://caasimadda.com/xog-puntland-oo-qoondo-lacageed-ka-dooneysa-dekadda-magaalada-kismaayo/#comments Fri, 06 Mar 2015 03:00:42 +0000 http://caasimadda.com/?p=151933 Muqdisho (Caasimada Online) - Maamul Goboleedka Puntland ayaa ka doonaya qoonde lacageed in laga siiyo Dekadda magaalada Kismaayo ee Gobolka Jubadda Hoose oo hadda uu gacanta ku hayo maamulka Jubba ee Axmed Madoobe hogaamiyo iyo ciidamada AMISOM.

Arrintan ayaa soo jiitameysay tan iyo markii Puntland gurmad balaaran siisay kooxda Axmed Madoobe dagaalkii dhiigga badan ku daatay ee ay la galeen beelaha kale ee degaankaasi oo ay ugu hoseyso beesha Mareexaan.

Xiriirka Axmed Madoobe iyo Puntland ayaa xumaaday kadib heshiiskii Itoobiya ku dhex maray dowlada Federaalka iyo Axmed Madoobe, wuxuuna Axmed Madoobe ka biyo diiday dalabkii Faroole ee ahaa in qoonde laga siiyo lacagaha kasoo xerooda Dekadda Kismaayo, iyadoo Puntland ciidamo u dirtay Kismaayo, isla markaana kharash badan siisay maamulka Jubba.

Maamulka Axmed Madoobe ayaa looga fadhiyaa sida uu Puntland ugu qancin doono inay ka tanaasusho dhaqaalaha Kismaayo iyo haddii uu ugu danbeyn aqbali doono arrintan.

Maamulka Dekadda Kismaayo ayaa heshiiska Addis dhigayaa in lagu wareejiyo dowladda Soomaaliya, taasoo aan weli dhicin, una muuqan inay dhici doonto.

Madaxweynaha dowlada Federalka Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud aya xiriir dhow la leh Axmed Madoobe, laakiin waxaa muuqata in markii uu madaxweyne u magacaabay kadib ay saameyn badan ku yeesheen xaalado kale oo ka fogeynaya Muqdisho.

Kenya ayaa saameyn weyn ku leh arrimaha Kismaayo, waxaana la sheegaa inay si hoose kharashka dekadda Kismaayo qeyb ku leeyihiin. Halka Puntland ay ku doodeyso in dhaqaale badan iyo xoog ka galay hirgelinta maamulka Jubba. Madaxweyne C/weli Gaas oo booqasho rasmi ah ku jooga Kismaayo ayaa dib u soo nooleeyay dalabkii hore.

Caasimada Online
Xafiiska Kismaayo
Caasimada@live.com

]]>
http://caasimadda.com/xog-puntland-oo-qoondo-lacageed-ka-dooneysa-dekadda-magaalada-kismaayo/feed/ 0
Xasan Sheekh oo soo rogay caqabado ku xeeran la kulankiisa & xildhibaano… http://caasimadda.com/xasan-sheekh-oo-soo-rogay-caqabado-ku-xeeran-la-kulankiisa-xildhibaano/ http://caasimadda.com/xasan-sheekh-oo-soo-rogay-caqabado-ku-xeeran-la-kulankiisa-xildhibaano/#comments Fri, 06 Mar 2015 02:00:16 +0000 http://caasimadda.com/?p=151936 Muqdiso (Caasimada Online) - Madaxweynaha dowladda Federaalka Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa soo rogay go’aanno cusub oo ku saabsan qaabka qaabilaadda Madaxtooyada iyadoo caqabado waaweyn la dul dhigay la kulanka madaxweynaha.

Talaabadan oo madaxweynuhu amar ku bixiyay ayaa la sheegay inay sii adkeeyeen agaasinka madaxtooyada taasoo keentay inay baaqdeen kulamo uu madaxweynuhu laf ahaantiisa dalbaday.

Xildhibaanada oo ahaa tirada ugu badan ee madaxweynaha uu qaabilo ayaa loo qoondeeyay oo kaliya maalinta Khamiista, waxaana tiro ahaan la gooyay ilaa 10 xildhibaan khamiis kasta, waxaa ka sii darran iyadoo la kulanka madaxweynaha la isu diiwaangelinayo marka hore, kadibna, markii waqtigii lagu balamiyay la gaaro aad buuxineyso qoraal dheer oo ujeedka kulankaada iyo macluumaadka shaqsiga ah aad ku qoreyso.

Waxaa sidoo kale la joojiyay in madaxweynuhu habeenkii qaabilaad sameeyo marka laga reebo kuwa uu isagu dalbado, tallaabadan oo dad badan soo dhoweeyeen kuna tilmaameen in mar hore loo baahnaa ayaa dhinaca kale waxay saameyn xun ku yeelatay Golaha wasiirada iyo xildhibaanno badan oo dano kala gaara ka lahaa madaxweynaha, iyadoo la ogyahay in madaxtooyadu ay gacanta kula jirto howlaha xukuumadda.

Qaabka qaabilaadda cusub iyo qorshaha loo dejiyay madaxweynaha ayaa ka danbeeyay kadib markii uu ka soo laabtay safarkii caafimaad ee dalka Jarmalka oo dhaqaatiirta la sheegay inay uga digeen madaxweynaha fadhiga badan iyo soo jeedka uu caadeystay.

Isha: Goobjooge

]]>
http://caasimadda.com/xasan-sheekh-oo-soo-rogay-caqabado-ku-xeeran-la-kulankiisa-xildhibaano/feed/ 0
Xasan oo xilal ka qaadis la damacsan… http://caasimadda.com/seefta-xassan-oo-dulsaaran-saraakiisha-amaanka/ http://caasimadda.com/seefta-xassan-oo-dulsaaran-saraakiisha-amaanka/#comments Fri, 06 Mar 2015 01:30:55 +0000 http://caasimadda.com/?p=151963 Muqdisho (Caasimada Online) – Warar hoose oo aan ka heleyno dhanka Madaxweynaha Jamhuuriyada Federaalka ah ee Somalia Xassan Sheekh Maxamuud, ayaa sheegaya in Madaxweynuhu uu wado qorsho uu isbedel ku sameynaayo Saraakiisha Laamaha Amaanka.

Saraakiisha Isbedelka uu saameyn doono ayaa waxaa kamid ah Nabadsugida, Militeriga iyo qaar kamid ah Booliska.

Wararka qaar ayaa sheegaya in Isbedelkaasi ay xilalkooda ku weyn doonaan Saraakiil badan, halka qaar kalane ay kusoo biiri doonaan Laamaha amaanka.

Tani ayaa waxa ay kusoo beegmeysaa, xili mudooyinkii dambe uu faraha kasii baxaayay Amaanka Magaalada Muqdisho, waxaana taasi ka shiray Madaxda ugu sareysa dalka oo isku fahmay in Isbedel lagu sameeyo Saraakiisha Laamaha Amaanka, bacdamaa dalka uu galay xaalad khatar ah.

Dhanka kale, DF Somalia ayaa wado qorshooyin cusub oo ay waxbadan uga bedeleyso Amaanka iyo habdhaqanka Ciidamada.

Caasimada Online
Xafiiska Muqdisho
Caasimada@live.com

]]>
http://caasimadda.com/seefta-xassan-oo-dulsaaran-saraakiisha-amaanka/feed/ 0
Wadaadow kuuma bogin | DR. KHADAR http://caasimadda.com/wadaadow-kuuma-bogin-dr-khadar/ http://caasimadda.com/wadaadow-kuuma-bogin-dr-khadar/#comments Fri, 06 Mar 2015 01:00:53 +0000 http://caasimadda.com/?p=151949 Dhamaadkii 1970-kii dalka Soomaaliya waxa ka curtay baraarug iyo hilaw loo qabo barashada diinta, waxayna Soomaaliya kalamid ahayd arrinkan dunida muslimka oo dhamaanteed baraarugani saaqay ama saameeyay. Waxaa u guntaday barashada diinta xulkii bulshada rag iyo haweenba, taas oo wax kabadashay aragtidii laga haystay wadaadka iyo ishii qaloocnayd ee lagu eegi jiray macalin diyaanaha.

Markii ay dhacday dawladii Soomaaliyeed waxa soo ifbaxay in ay culimmada Soomaaliyeed ku hawlanyihiin hagitaanka umada Soomaaliyeed iyo hanashada hogaanka siyaasadeed. Waxay isumuujiyeen inay yihiin cidda kaliya ee hanankarta hogaanka siyaasadeed. Waxay ku andacoonayaan inay ahaayeen 20-kii sanadood ee lasoo dhaafay cidda kaliya ee ku hawlanayd aayo katalinta bulshada Soomaaliyeed, islamarkaana kaalin muuqata ka ciyaartay wax barashada oo ay u tabantaabiyeen si ay ku dheehantahay xilkasnimo, wax barashadaas oo hanaqaaday tiro iyo tayo ahaanba. Waxay ku andacoodeen inay u hagar bexeen taakulaynta agoonta iyo bulshada inteeda tabaalaysan, kuna guulaysteen faafinta wanaaga iyo ladagaalanka fasaadka. waxa taa kuuraaca iyaga oo haba yaraatee siday sheeganayaan wax gaf ah aan ka galin ummada Soomaaliyeed, isla markaana ay yihiin cidda kaliya ee dadka Soomaaliyeed u noqonkarta garsoor dhex ah, kana caafimaad qabta maandooriyaha qaadka iyo qabiilka.

Arimahaa aan soo tibaaxay oo dhami haday jiraan waxay kamarag kacayaan inay culimmadu yihiin curadka ummada Soomaaliyeed iyo cidda mudnaanshaha koobaad leh marka la eego xilkasnimo. Waxa taa kuu weheliya xurmada dheeraadka ah ee culimmado ku leeyihiin bulshada dhexdeeda oo ah inay biri magaydo yihiin.

“Dhirtaba qaar malko ah baa jirtiyo lama garaacaan
Dadkuna birma-geydo buu leeyihiyo lama guhaadshaan”

Somaalidu waxay tidhaahdaa “quraanka ayaan aqaan, kaa akhrisanmaayo ayaa biisay” inkasta oo culimmadu baantay, bulshadii Soomaaliyeed wali farbaa utaagan, waxyaabaha ay wadaadadu sheegteenna waxbadan oo kamid ah, bulshadii waa liqiwayday, waxa jira sababo dhowr ah oo keenay in wadaadada lagu diido waxyaabaha qaar, waxaana ka mid ah;

1- Siyaasada wadaadada oo aan qeexnayn. Waxa ii sheekeeyey nin haghago leh (shigshiga) wuxuu igu yidhi waxaan wacay xaaskayga waxaanan u duubay fariin cod ah (voicemail) wuxu yidhi galabtii markaan gurigii imid ayaan dhagaystay fariimihii codka ahaa, dhamaantoodna waan fahmay laakiin taydii waan fahmi waayey maxaa yeelay waxa aad u ba’nayd haghagadayda.waxaan uga go’leeyahay marka aad waraysato wadaadada u ololeeya siyaasada islaamka oo aad waydiiso inay qeexaan siyaasada ay rabaan, jawaabtoodu waa (kitaabka iyo sunada) hadaad warsato faahfaahin dheeraadana warkoodu kama duwana ninkii haghagada lahaa maxaa yeelay in badan oo iyaga kamid ah mafahansana eraygan ay ku haadaqayaan ee ah (kitaabka iyo sunnada). Waxay Soomaalidu ku maahamaahdaa “ nin gunti xumi inuu wax qarsanyo ayaa lamoodaa” siyaasad xumada wadaadadu waxay dhashay in laga saso oo loomaleeyo inay wax u qarsoomyihiin.

2- Soomaalidu waxay ku maahmaahdaa “ dhar magaalo in laxidhaa way fududahay, dhalmagaalo in lanoqdaase mafududa” waxaan uga socdaa culimmanimadu waa sharaf sida loonoqdaana mafududa laakiin sheega-shadeeda waxa kaa xiga gadh iyo cumaamad. Waxa layidhi culimo wanan loo loogay ayaa laba nin oo geeljira ahe dooneen inay hilibka lacunaan, markii labadii nin ee geeljiraha ahaa soo dul joogsadeen reerkii ayaa lagu yidhi culimmadi majaasidka ayey joogaane utaga. Nimanku waa geeljire cagaha boodh kuleh taas oo tilmaamaysa inaanay ahayn culimo ama dad tukada, hayeeshee waxay go’aansadeen inay cagaha dhaqdaan si ay culimmada ugu eekaadaan. Hadaba culimmada Soomaaliyeed ee maanta nool waxa ku ladhan rag cagaha soo dhaqday oo meelkasta lataagan I arkaay iyo anna waykan. Saraakiil badan oo aqoontoodu ahayd dagaal iyo sida wax loo dilo ayaa markii ay dhacday dawladii Soomaaliyeed tuutihii iyo dirayskii ciidan ku badashay qamiis iyo cummaamad islamrkaana noqday baqalkii fardaha daba gucleeyay ee uu sheekay salaam carabay markuu lahaa:

Inkastuu garmaamiyo gucliyo gaaguf ula joogo
Gurdan baqal fardaha gaadhi waa lugana kaa geeye

Mafududa inaad sheegato dhakhtar ama injneer, laakiin wadaadnimado waa meelaha ay bulshadu ka nugushahay.

3- Wadaniyad xumo, waxaad moodaa inay wadaadadu ku faruur xidhanyihiin wadamo kale oo looga suul-dhabaalaynayo meelo shishe. Tuhunkan iyo farfiiqan waxbaa kajira waxaana tusaale u ah sedexda qodob ee kala ah:
b) Hadaad u kuurkasho sheekada wadaada waxa ku badan falastiin, kishmiir, ciraaq, iyo dhamaan dhibaatooyinka ka aloosan caalamka islamka. Laakiin dhibta Soomaaliya iyo sidii loo furdaamin lahaa waxaad moodaa inaanay ku badnayn hadalkooda.

t) Wadaadada waxaa kubadan adeegsiga suugaanta carbeed. way adagtahay inaad aragto wadaad darsi dhigaaya ama muxaadaro jeedinaya oo aan adeegsanayn gabay ama hees carbeed. Maxuma waayo diintu waxay kusoo dagtay af carabi, waxaase yaab leh inaad arki waydo wadaad Soomaaliyeed oo adeegsanaya suugaantii af kiisa hooyo. Waxa taa kasii yaab-badan hadii aad adeegsato hees Soomaaliyeed oo ay qaaday heblaayo ama hebal oo ah fanaan layaqaano waxa hubanti ah in birta iyo bilaawaha lagula boobayo oo aanad helayn meel aad kagasho Aw hebal. Kudarsoo waxaad arkaysaa mufti hebalkii aad ka hadsanwayday ee tix iyo tiraaba daadifeeyay oo daliishanaya imru’ul qays “امرؤ القيس” oo ahaa suugaan yahan carbeed oo helawga haweenka iyo raadintooda u xoolo iyo xila seegay. Hadaba maxaa heesta carbeed ee caashaqa ku saabsan wadaadada u baneeyey Soomaaligana u diiday. Hadii wadaadku banaystay inuu akhriyo tuducyada Imru’ul qays ee odhanya:

فمثلك حبلى قد طرقتها ومرضع* فألهيتها عن ذي تمائم محول
إذا ما بكى من خلفها انصرفت له* بشق وتحتي شقها لم يحول

mid sidaadookale uur lihi ama ilmo nuujinaysaa badanaa, oo inta aan kusoo guureeyay ka mashquuliyay ilmo gu’ jir ah oo qardhaaso leh. Markuu ooyo qaarka sare ayay la kacdaa qaarkeeda kalena aniguu igu hoos jira.

Tuducyadan iyo kowo kale oo asaagood ah waxa akhriya wadaadada waxaana laga akhriyaa masaajida gaar ahaan marka ladhigayo culuumta arabiya sida naxwada. Bal maxaa baneeyay erayadan in masaajida laga akhriyo, marka hees soomaaliyeed lasheegana la anfariiro, soo macneeheedu maaha in wadaadadu ku abtirsadaan dhaqan shisheeye iyo wadan qalaad. Soomaalidu waxay ku maahmaahdaa“Sacabka haddaan xeeli ku jirin maxaa habeenkii loo tumaa” habada hadaanay wadaniyad xumo jirin maxaa heesta carbeed looga doortay heesta Soomaaliyeed.

j) Manhajka wax barasho iyo duruusta ay bixiyaan wadaadadu oo aan haba yaaraatee xambaarsanayn wax ku saabsan wadanka iyo jacaylkiisa, wuxuu yidhi Hadraawi

Baariis adoon tagin
Ama boon ka sheekayn
Ama badaha waawayn
Nafta aan ku biimayn
Baladkaaga hooyaa
Horta laga bogtaayoo
Baryo laysku howlaa

Waxaan indhahayga ku arkay arday Soomaaliyeed oo loodhigayo juquraafiga dalka yemen, islmarkaana aan waxba ka aqoonin dalkooda hooyo, taasina waxay dhashay wiil Soomaaliyeed oo diyaar u ah inuu dumiyo dalkiisa hooyo si uu u xooreeyo falastiin.

Dr.-khadar-400x300Waxa laga yaabaa inay dadbadani yidhaahdaan wadaadka maxaa ka qaylisiiyay? Waxa iga qayli siiyay xog ogaalnimo, sidaas oo ay tahay wax badan ayaan xeerinayaa maxaa yeelay Soomaalidu waxay tidhaahdaa “Nin reer u weyn iyo naag naaga ka umulisay midna siduu wax u ogyahay wax uma sheego” u jeedaduna ma aha wax eedayn ee waa toosin iyo tabaabushayn. Hadii ay jirto cid ku xajiimootay qoraalkan, waxaan leeyahay afar faataxo iyo xaal qaado.

Dr. Khadar Cumar Jaamac
shareeco30@yahoo.com

Afeef: Aragtida qoraalkan waxa ay ku gaar tahay qofka ku saxiixan, kamana tarjumeyso tan Caasimada Online.

Caasimada Online, waa mareeg u furan qof kasta inuu ku gudbiyo ra’yigiisa saliimka ah. Kusoo dir qoraaladaada caasimada@live.com Mahadsanid

]]>
http://caasimadda.com/wadaadow-kuuma-bogin-dr-khadar/feed/ 0